TECHNIKI AKTORSKIE ?>

TECHNIKI AKTORSKIE

Między etyką a ekologią teatru

Kierunek: wiedza o teatrze; zajęcia laboratoryjne; II rok (semestr wiosenny), 30 godzin; forma zaliczenia: kolokwium ustne

Zajęcia poświęcone są technikom aktorskim i metodom kształcenia aktorów, wypracowanym przez wybitnych reżyserów i pedagogów, reprezentujących tradycje studyjne i laboratoryjne w teatrze drugiej połowy dwudziestego wieku. W ramach laboratorium poznawane są (w teorii i praktyce) fundamentalne koncepcje wiążące się ze współczesnymi poszukiwaniami w zakresie aktorstwa, m.in.: „ciało poetyckie” Jacques’a Lecoqa, „mim cielesny” Étienne’a Decroux, „ciało-głos” Jerzego Grotowskiego i Zygmunta Molika, „preekspresywność” Eugenia Barby, „wzajemność” Włodzimierza Staniewskiego i „gramatyka stóp” Tadashiego Suzukiego. Punktem wyjścia jest dyskusja nad kondycją aktora (w nawiązaniu do myśli Tadeusza Kantora) i postulatami etycznymi sformułowanymi przez Konstantina Stanisławskiego na początku ubiegłego stulecia, a punktem dojścia kwestie ekologii teatru, podejmowane w praktykach i namyśle Włodzimierza Staniewskiego i Tadashiego Suzukiego.


Pobierz sylabus: TECHNIKI AKTORSKIE 2018


Pobierz zeszyt specjalny poświęcony teatrom-laboratoriom: Why a Theatre Laboratory?


Zob. także:

Actor Training

The Digital Performer

Acting Techniques Intensive Seminar


Lektury:

  1. Grzegorz Ziółkowski: Aktorstwo (fragment), [w:] tegoż, Dwugłos o ciszy, Instytut im. Jerzego Grotowskiego, Wrocław 2016, s. 123–175.
  2. Tadeusz Kantor: Kondycja aktora, [w:] tegoż: Pisma, tom 1, Metamorfozy. Teksty o latach 1934–1974, wybór i opracowanie Krzysztof Pleśniarowicz, Ossolineum, Cricoteka, Wrocław, Kraków 2005, s. 386–388.
  3. Co mnie łączy z Żydami, z Magdaleną Cielecką rozmawiał Paweł Smoleński, „Gazeta Wyborcza” 2015 nr 90, z 18 kwietnia, s. 30.
  4. Róbcie!, rozmowa Uli Kijak z Anną Ilczuk i Michałem Opalińskim, „Czas Kultury” 2017 nr 4, s. 119–126.
  5. Konstanty Stanisławski: Etyka, przełożyła Jadwiga Żmijewska, przedmową opatrzył Tadeusz Gadacz, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2010.
  6. Agnieszka Łukaszewicz-Posyniak: Decroux – mim cielesny, „Dialog” 1999 nr 2, s. 153–158
  7. Grzegorz Ziółkowski: Z perspektywy piwnicy. Étienne Decroux – przypomnienie, [w:] Ko-mediana. Prace ofiarowane Profesor Dobrochnie Ratajczakowej, pod red. Ewy Guderian-Czaplińskiej i Krzysztofa Kurka, Wydawnictwo „Poznańskie Studia Polonistyczne”, Poznań 2013, s. 275–289
  8. Grzegorz Ziółkowski: Jacques Lecoq. Między mimem a teatrem gestu, „Didaskalia. Gazeta Teatralna” 2000 nr 35 (luty), s. 37–41
  9. Magdalena Hasiuk: Fabryka wizji i oaza rzemiosła, [w:] tejże, Teatr Słońca. Od rewolucji na kozłach do odysei uchodźców, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 2016, s. 9–29
  10. Dario Fo, Jacques Joly: Teatr walczący i tradycja ludowa, przełożyła Marta Nowicka, „Dialog” 1974 nr 5, s. 94–100
  11. Monika Gurgul: Dario Fo, niesforny uczeń, „Dialog” 1998 nr 2, s. 143–151
  12. Augusto Boal: Nieposłuszny protagonista, przełożyła Adela Karsznia, „Didaskalia. Gazeta Teatralna” 2008 nr 84 (kwiecień), s. 50–53.
  13. Agnieszka Król: Widz to zawsze mniej niż człowiek, „Didaskalia. Gazeta Teatralna” 2008 nr 84 (kwiecień), s. 54–63.
  14. Sabina Dziadecka: Laboratorium rzeczywistości. Kreowanie przyszłości w doświadczeniu scenicznym, „Didaskalia. Gazeta Teatralna” 2008 nr 84 (kwiecień), s. 64–69.
  15. Jerzy Grotowski: Od zespołu teatralnego do sztuki jako wehikułu, przełożyła Magda Złotowska, [w:] Thomas Richards: Pracując z Grotowskim nad działaniami fizycznymi. Wprowadzenie oraz esej Od zespołu teatralnego do sztuki jako wehikułu Jerzego Grotowskiego, przełożyli Andrzej Wojtasik, Magda Złotowska, Wydawnictwo Homini, Kraków 2003, s. 151–175. Wersja zmieniona.
  16. Leszek Kolankiewicz: Aktorstwo w teatrze Grotowskiego, „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa” 1995 nr 2, s. 72–73. Przedruk [w:] Misterium zgrozy i urzeczenia. Przedstawienia Jerzego Grotowskiego i Teatru Laboratorium, pod red. Janusza Deglera i Grzegorza Ziółkowskiego, wstęp Grzegorz Ziółkowski, Instytut im. Jerzego Grotowskiego, Wrocław 2006, s. 273–279.
  17. Jerzy Grotowski: Ku teatrowi ubogiemu (tekst), [w:] tegoż: Ku teatrowi ubogiemu, opracował Eugenio Barba, przedmowa Peter Brook, przełożył z języka angielskiego Grzegorz Ziółkowski, redakcja wydania polskiego Leszek Kolankiewicz, Instytut im. Jerzego Grotowskiego, Wrocław 2007, s. 13–24. Wydanie opatrzone Dodatkiem edytorskim Leszka Kolankiewicza, opublikowanym jako osobny wolumin.
  18. Lorna Marshall, David Williams: Peter Brook. Przejrzystość i niewidzialna sieć, przełożyła Iwona Libucha, „Dialog” 2002 nr 10, s. 132–146.
  19. Peter Brook: Promieniowanie esencji, [w:] tegoż: Ruchomy punkt. Czterdzieści lat poszukiwań teatralnych, 1946–1987, przełożyli Ewa Guderian-Czaplińska i Grzegorz Ziółkowski, Ośrodek Grotowskiego, „Poznańskie Studia Polonistyczne”, Poznań, Wrocław 2004, s. 250–255.
  20. Ian Watson: Trening aktorski według Eugenia Barby. Aktorstwo – zasady, preekspresywność oraz „temperatura własna”, przełożyła Iwona Libucha, „Dialog” 2003 nr 4, s. 150–162.
  21. Lluís Masgrau: Technika i kreatywność, przeł. Agnieszka Cieślak, pod red. Grzegorza Ziółkowskiego, Ośrodek Badań Twórczości Jerzego Grotowskiego i Poszukiwań Teatralno-Kulturowych, Wrocław 2005.
  22. Odczynianie świata, z Włodzimierzem Staniewskim rozmawia Zbigniew Taranienko, „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa” 1991 nr 3–4, s. 43–52.
  23. Alison Hodge: Włodzimierz Staniewski: Gardzienice i aktor naturalizowany, przełożyła Anna Wyka, „Dialog” 2003 nr 5, s. 108–125.
  24. Paul Allain: Sztuka bezruchu. Praktyka teatralna Tadashiego Suzukiego, przełożył Grzegorz Ziółkowski, „Didaskalia. Gazeta Teatralna” 2002 nr 47 (luty), s. 62–67.
  25. Tadashi Suzuki: Kultura jest w ciele, [w:] tegoż: Czym jest teatr?, przełożyła Anna Sambierska, wstęp i redakcja naukowa Henryk Lipszyc, Instytut im. Jerzego Grotowskiego, Wrocław 2012, s. 37–67.

  1. Okładka pierwszego polskiego wydania „Etyki” Konstantina Stanisławskiego, 1951
    Okładka pierwszego polskiego wydania „Etyki” Konstantina Stanisławskiego, 1951

Rzemiosło bez sztuki, która stanowi jego rację bytu, jest mechanizmem funkcjonującym w próżni. Sztuka bez rzemiosła, które daje jej siłę i trwałość, jest nieuchwytnym widmem.

Jacques Copeau